Licht op pad gaan betekent dat je bewust kijkt naar wat je tijdens een wandeling, trektocht of kampeertrip daadwerkelijk nodig hebt. Je neemt niet zo weinig mogelijk mee, maar probeert onnodig gewicht en overbodige spullen thuis te laten.
Dat kan betekenen dat je een kleinere rugzak gebruikt voor een dagwandeling, maar ook dat je bij een meerdaagse tocht kritisch kijkt naar het gewicht van je tent, slaapzak, slaapmat, kleding en kookspullen.
Het doel is simpel: comfortabeler bewegen zonder in te leveren op wat je onderweg echt nodig hebt.
Licht op pad is niet hetzelfde als ultralight
Licht op pad gaan en ultralight backpacken liggen dicht bij elkaar, maar zijn niet precies hetzelfde.
Bij ultralight backpacken wordt vaak heel bewust naar het totale basisgewicht van een uitrusting gekeken. Daarbij worden tent, slaapzak, slaapmat, rugzak en andere spullen zo licht mogelijk gekozen.
Om licht op pad te gaan hoef je daar niet meteen mee bezig te zijn.
Je kunt ook beginnen door:
- minder reservekleding mee te nemen;
- dubbele spullen thuis te laten;
- een kleinere of lichtere rugzak te gebruiken;
- alleen materiaal mee te nemen dat bij de tocht past;
- zware onderdelen van je kampeeruitrusting één voor één te verbeteren.
Voor beginners is dat vaak een veel logischere aanpak dan direct een compleet nieuwe ultralight uitrusting kopen.
Wil je uiteindelijk verder gaan met gewicht besparen? In onze gids over ultralight kamperen voor beginners lees je hoe je dat stap voor stap aanpakt.
Waarom zou je lichter willen wandelen?
Een paar honderd gram verschil merk je misschien nauwelijks. Maar wanneer een rugzak meerdere kilo’s lichter wordt, kan dat onderweg behoorlijk verschil maken.
Een lichtere bepakking kan ervoor zorgen dat je:
- makkelijker langere afstanden loopt;
- minder gewicht op schouders, heupen en benen draagt;
- eenvoudiger klimt en daalt;
- minder energie kwijt bent aan het dragen van spullen;
- een compactere rugzak kunt gebruiken.
Vooral tijdens meerdaagse wandelingen telt alles wat je uren achter elkaar op je rug draagt mee.
Dat betekent niet dat de lichtste uitrusting automatisch de beste is. Gewicht blijft altijd een afweging tegen comfort, duurzaamheid, prijs en de omstandigheden waarin je op pad gaat.
Begin met de spullen die het meeste wegen
Wil je serieus gewicht besparen, dan heeft het weinig zin om eerst tientallen grammen te besparen op kleine accessoires.
Kijk eerst naar de grote onderdelen van je uitrusting.
Bij kamperen zijn dat meestal:
- je rugzak;
- je tent of andere shelter;
- je slaapzak of quilt;
- je slaapmat.
De tent, slaapzak en rugzak worden binnen lichtgewicht backpacken vaak de Big Three genoemd. Samen bepalen ze een groot deel van het totale gewicht dat je draagt.
Bekijk daarom ook onze gids over de Big Three als je wilt weten waar je de grootste gewichtsbesparing kunt vinden.
Minder meenemen is vaak de makkelijkste winst
Je hoeft niet direct nieuwe gear te kopen om lichter op pad te gaan.
Leg voor vertrek eens alles neer wat je normaal zou meenemen en bekijk ieder item afzonderlijk.
Heb je twee kledingstukken met vrijwel dezelfde functie? Neem je een groot mes mee terwijl je alleen eten hoeft te snijden? Zit je EHBO-set vol spullen die niet bij je tocht passen? Neem je voor één nacht dezelfde hoeveelheid spullen mee als voor vier nachten?
Juist daar zit vaak gratis gewichtsbesparing.
Na een tocht kun je bovendien bekijken welke spullen ongebruikt terugkwamen. Dat betekent niet automatisch dat ze de volgende keer thuis kunnen blijven – regenkleding en EHBO wil je bijvoorbeeld liever ongebruikt terugbrengen – maar het helpt wel om kritisch naar je paklijst te kijken.
Hoe zwaar moet je rugzak zijn?
Er bestaat geen ideaal rugzakgewicht dat voor iedereen werkt.
Een dagwandeling vraagt om iets heel anders dan een trektocht van een week. Ook seizoen, weer, beschikbaarheid van water en eten, persoonlijke voorkeur en je eigen lichaamsbouw spelen mee.
Daarom vinden wij een vast aantal kilo’s minder belangrijk dan de vraag waarom iets in je rugzak zit.
Kun je voor ieder item uitleggen waarom je het nodig hebt? Dan ben je al veel bewuster aan het inpakken.
Pas daarna wordt het interessant om te kijken of bepaalde spullen lichter of compacter kunnen.
Lichtgewicht gear kopen: wanneer heeft dat zin?
Nieuwe uitrusting heeft vooral zin wanneer een zwaar onderdeel daadwerkelijk aan vervanging toe is of wanneer je er veel gewicht mee kunt besparen.
Een tent van drie kilo vervangen door een model van ongeveer anderhalve kilo heeft bijvoorbeeld veel meer invloed op je totale bepakking dan een tandenborstel inkorten om een paar gram te besparen.
Kijk bij nieuwe gear daarom niet alleen naar gewicht, maar ook naar:
- gebruiksdoel;
- comfort;
- pakvolume;
- weersbestendigheid;
- duurzaamheid;
- prijs;
- gewicht.
Voor de belangrijkste onderdelen hebben we aparte keuzehulpen:
- Lichtgewicht tent kiezen
- Lichtgewicht slaapzak kiezen
- Lichtgewicht slaapmat kiezen
- Lichtgewicht rugzak kiezen
Daar kun je per onderdeel bepalen welke eigenschappen voor jouw gebruik belangrijk zijn.
Licht op pad tijdens een dagwandeling
Ook zonder kampeeruitrusting kun je het principe toepassen.
Voor een normale dagwandeling heb je meestal geen enorme wandelrugzak nodig. Wat je precies meeneemt hangt af van afstand, weer en locatie, maar denk bijvoorbeeld aan water, eten, een extra kledinglaag, regenbescherming, navigatie en enkele spullen voor veiligheid.
Het belangrijkste verschil zit opnieuw in bewust kiezen.
Een wandeling van acht kilometer over goed bereikbare Nederlandse paden vraagt om een andere voorbereiding dan een lange bergwandeling waarbij het weer snel kan omslaan.
Stem je uitrusting daarom altijd af op de tocht in plaats van één standaardpaklijst overal voor te gebruiken.
Licht op pad tijdens een kampeertrip
Zodra je buiten gaat overnachten, wordt gewicht belangrijker. Je draagt niet alleen eten, drinken en kleding, maar ook je slaapsysteem en onderdak.
Daar kun je relatief veel gewicht besparen.
Begin bijvoorbeeld met één of twee nachten en kijk daarna wat je daadwerkelijk hebt gebruikt. Zo ontdek je vanzelf welke uitrusting voor jou werkt voordat je honderden euro’s aan lichtere spullen uitgeeft.
Onze gids lichtgewicht kamperen voor beginners gaat hier uitgebreider op in.
Wat je nodig hebt verschilt per tocht, terrein en weersomstandigheden. De paklijst voor bergwandelen van de NKBV is een handig uitgangspunt om te controleren welke basisuitrusting bij je tocht past.
Veiligheid gaat altijd vóór gewicht
Lichter is niet automatisch beter.
Een regenjas thuislaten omdat de weersverwachting redelijk lijkt, te weinig water meenemen of een slaapzak gebruiken die niet warm genoeg is voor de omstandigheden zijn geen slimme manieren om gewicht te besparen.
Houd bij iedere keuze rekening met:
- het weer;
- temperatuur;
- terrein;
- afstand;
- beschikbaarheid van water en eten;
- mogelijkheid om onderweg te stoppen;
- je eigen ervaring.
Hoe meer ervaring je krijgt, hoe makkelijker het wordt om onderscheid te maken tussen spullen die noodzakelijk zijn en spullen die vooral uit gewoonte meegaan.
Zo begin je met licht op pad gaan
Je hoeft geen ultralight uitrusting te hebben om morgen al lichter te vertrekken.
Begin bij je huidige spullen. Weeg eventueel je complete rugzak, haal alles eruit en bekijk wat je werkelijk nodig hebt. Laat duidelijke overbodige spullen thuis en test je aangepaste uitrusting tijdens een korte tocht.
Daarna kun je verder kijken.
Wil je vooral lichter kamperen, begin dan bij je tent, slaapzak, slaapmat en rugzak. Wil je vooral wandelen, kijk dan eerst naar wat je tijdens een normale dagtocht werkelijk gebruikt.
Op die manier wordt licht op pad geen wedstrijd om het laagste gewicht, maar gewoon een slimmere manier om je uitrusting samen te stellen.